Wykład 1 - artukuł 1.md

Wykład 2 - artykuł 2 - Migracje i migranci we współczesnym świecie.md

Wykład 3 - artykuł 3 - Brak wody pitnej jako zagrożenie dla bezpieczeństwa ekologicznego i polityki żywnościowej.md

Wykład 4 - Marnowanie żywności na świecie - przyczyny i skutki.md

Wykład 5 - Terroryzm i atak na WTC.md

Wypożyczona książka.md

content

**Globalizacja** - oznacza zwiększanie współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur czyli tworzenie się światowego społeczeństwa. 

Jest procesem nieuniknionym, który posiada wady jaki zalety. Mająca wymiar gospodarczy społeczny, polityczny i kulturowy.

Intensywny rozwój globalizacji nastąpił wraz z rozwojem technologicznym oraz powstaniem organizacji międzynarodowych takich jak: 
- Unia europejska
- ONZ
- NATO
- Bank światowy
- Międzynarodowy fundusz walutowy
- Światowa organizacja handlu
- Organizacje pozarządowe np. Amnesty Internationals

Zalety globalizacji:
- rozwój cywilizacyjny
- wzrost dobrobytu
- znoszenie barier w przepływach ludności, dóbr, usług, kapitału
- wymianę doświadczeń naukowych 
- spadek kosztów produkcji
- liberalizacja gospodarki
- minimalizacja państw słabo rozwiniętych

Minusy globalizacji:
- ograniczenia suwerenności państw
- brak kontroli migracji
- globalizacja problemów 
- zanik tożsamości narodowych
- rezygnacji z rozwoju kultury regionalnej na rzecz kultury masowej
- zaostrzenie agresywnej konkurencji
- cyberprzestępczość

Problemy globalne charakteryzują się:
- globalnym wymiarem (ubóstwo, niedożywienie, zbrojenia)
- złożonością
- oddziaływaniem wielu czynników (transfer technologii, korupcja itp.)
- konsekwencje globalne

Aby rozwiązać problemy globalne wymagana jest współpraca międzynarodowa.

[Wykład 1 Bezpieczeństwo stosunków miedzynarodowych i systemu międzynarodowego.canvas](Wyk%C5%82ad%201%20Bezpiecze%C5%84stwo%20stosunk%C3%B3w%20miedzynarodowych%20i%20systemu%20mi%C4%99dzynarodowego.canvas)

W XXI wieku pojawiły się nowe zagrożenia:
- wojna jądrowa
- degradacja środowiska
- szybki przyrost ludności (głód)
- problem wyżywienia ludzkości
- dysproporcje rozwojowe państw
- ograniczone zasoby naturalne (kończenie się zasobów)
- terroryzm międzynarodowy i wewnętrzne zagrożenia bezpieczeństwa
- cyberprzestępczość

# Wyzwania i problemy XXI wieku:

## Bezpieczeństwo międzynarodowe

Bezpieczeństwo systemu międzynarodowego możemy podzielić na:

* polityczne, militarne, ekonomiczne, społeczne, **ekologiczne** (kryterium przedmiotowe)
* naturalne, techniczne, strojowe, demograficzne, ideologiczne, gospodarcze, edukacyjne, psychologiczne, kulturowe (kryterium źródła zagrożenia)
* światowe, międzynarodowe, państwowe, jednostki administracyjnej (kryterium skali zagrożeń)

Gwarantuje rozwój państw i społeczeństwa i składa się z:

* zagrożeń zewnętrzne (inne państwa, zbrojenia, wojny)
* wolności ekonomicznej
* wolności społecznej 
* wolności kulturowej
* utrzymania pokoju

Negatywny wpływ na bezpieczeństwo międzynarodowe mają kryzysy ekonomiczne, finansowe, nierówności rozwojowe gospodarek państw, zadłużenie międzynarodowe oraz sankcje i restrykcje ekonomiczna nakładane na państwa. Poniżej kilka zagrożeń składających się na [Bezpieczeństwo międzynarodowe](Wyk%C5%82ad%201%20-%20artuku%C5%82%201.md#bezpieczenstwo-miedzynarodowe)

### Dysproporcje rozwojowe

* dostęp do surowców (ropa, gaz ziemny)
* słaba pozycja międzynarodowa przez brak dostępu do surowców

**Rozwiązanie**
Współpraca i wzajemna integracja gospodarcza.

### Globalne kryzysy (np. finansowe)

* skutkiem zadłużenia międzynarodowego
* nadmierne zadłużenie nisko rozwiniętych państw

**Rozwiązania**
Powołanie takich organizacji jak Bank światowy, Międzynarodowy fundusz walutowy

### Zagrożenie militarne

* Wzrost siły militarnej powoduje automatyczne poczucie niebezpieczeństwa wśród pozostałych i prowadzi do nieustannego wyścigu zbrojeń.
* pomimo podpisania wielu układów rozbrojeniowych państwa posiadają arsenały broni różnego rodzaju (jądrowej też) pomimo redukcji broni atomowej
* handel bronią stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego

Broń jądrowa:
Rosja – 7290, 
USA – 7000, 
Francja - 300, 
Chiny – 260, 
Wielka Brytania – 215, 
Pakistan – 110-130, 
Indie 110-120, 
Izrael 80, 
Korea Północna 10

### Terroryzm

Jedno z najpoważniejszych źródeł niebezpieczeństwa międzynarodowego

Powody

* nasilanie imigracji islamistów

Skutki

* ataki terrorystyczne na całym świecie w których ginie wiele osób

**Rozwiązanie:**

* ograniczenie migracji
* większa restrykcja na granicach

### Migracje

Powody:

* poprawa jakości życia
* wojny i konflikty zbrojne w rodzimych krajach

Skutki

* mieszanie się kultur
* brak zrozumienia kultur
* konflikty religijne i kulturowe
* konsekwencje polityczne związane z różnicą religii i kultur 

**Rozwiązanie:**

* ograniczenie migracji
* uświadamianie ludzi 

### Bezpieczeństwo/zagrożenie ekologiczne

Powody

* działalność człowieka
* zmiany klimatyczne: efekt cieplarniany, zanik warstw ozonowej, wyginięcia roślin i zwierząt, brak surowców naturalnych (nieodnawialnych) i degradacja środowiska naturalnego
* zanieczyszczenie środowiska, zmiany klimatyczne, biotechnologia, nadmierna eksploatacja surowców, zniszczenie różnorodności ekologicznej

Skutki

* brak dostępu do wody pitnej
* głód
* śmierć z głodu i braku wody
* choroby powodowane zanieczyszczeniami środowiska i wody 

**Rozwiązania:**

* ograniczenie wydobycia surowców 
* wdrożenie nowych technologii w dziedzinie odnawialnych źródeł energii np. dotację itp.
* oczyszczanie środowiska
* stworzenie nowych praw i regulacji ograniczających zanieczyszczenia środowiska

### Zagrożenia cybernetyczne

* polityczne motywowany atak lub groźba ataku na komputery, sieci i systemy informacyjne w celu zniszczenia infrastruktury oraz zastraszenia lub wymuszenia na rządzie i obywatelach daleko idących celów politycznych i społecznych.

**Rozwiązania:**

* podnoszenie świadomości ludzi
* wypracowanie i wdrożenie zmian prawnych i organizacyjnych, pozwalających na zapewnienie właściwego poziomu bezpieczeństwa cyberprzestrzeni i funkcjonujących w niej obywateli.

### Bezpieczeństwo ekonomiczna

W skład bezpieczeństwa ekonomicznego wchodzi bezpieczeństwo energetyczne

##### Bezpieczeństwo energetyczne:

* dostęp do gazu, ropy i innych surowców energetycznych
* szantaże ekonomiczne (powód brak surowców)
* brak surowców gazu i ropy

#### Problem żywności

Problem jest natury geograficznej i politycznej.

Powody

* zbyt duży przyrost ludności w stosunku do zdolności wytwórczych (Rolnictwo).
* spadek liczby zgonów (wzrostu długości życia)
* marnowanie żywności 

Skutki

* spore dysproporcje w spożyciu żywności na świecie. 
* 60% dzieci w Indiach głoduje, 55% dorosłych w USA ma nadwagę. (nie jest do dobre kryterium :)) - sposób odżywiania i nawyki są problemem w przypadku otyłości, a nie nadmiar żywności. Warto brać pod uwagę kaloryczność posiłków przeciętnego Amerykanina :).

**Rozwiązania**

* Dystrybucja pożywienia mogłaby częściowo rozwiązać ten problem.
* Wzrost produkcji może nie rozwiązać problemu(Może go rozwiązać częściowo)
* podstawę problemu stanowi ilość ludności, można ograniczyć przyrostu naturalny prawnie jak np. w Chinach maksymalnie 1 dziecko w małżeństwie




Wykład 1 - artukuł 1

Jakie są przesłanki i istota migracji we współczesnym świecie oraz kim są jej uczestnicy – migranci ?

## Wyzwanie XXI wieku - Migracje

**Migracja** nie jest zjawiskiem nowym. Jest znana od dziejów. Ludzie migrują aby zapewnić lepsze warunki bytowe i schronienie. 

Powody migracji
- Dobrowolne
- zła sytuacja ekonomiczna
- brak pracy, pespektyw życiowych
- bieda
- konflikty międzynarodowe, wojny
- zła sytuacja polityczna
- klęski i katastrofy 
- Przymusowe
- deportacje
- przesiedlenia

Skutki migracji

* Pozytywne
  * rozwój cywilizacyjny (wzrost  gospodarczy, rozwój ekonomiczny włącznie)
    * wymiana kulturowa
    * wymiana handlowa
    * wymiana genetyczna (chyba nie najlepiej mieć mieszańców, RASOWA CZYSTA EUROPA :D)
  * zapełnienie niżu demograficznego
* Negatywne
  * wzrost terroryzmu
  * nowe przestępstwa
  * wzrost przestępczości zorganizowanej
  * większe bezrobocie/tania siła robocza (nowe osoby migrujące zabierają pracę rodowitym obywatelom)
  * problem z integracją społeczeństwa
  * zacieranie się kultur
  * zanik odrębności kulturowych
  * porzucanie swojego majątku, rodziny i przyjaciół

Przykład

* Polacy po rozbiorach i utracie niepodległości 
* migranci z Syrii 
* migranci z Iraku
* migranci z Afganistanu
* migranci z Sudanu 
* migranci z Azji
* migranci z Afryki

**Rozwiązania**

* rozwiązania globalne czyli solidarność
* współpraca państw
* współpraca państw z **organizacjami międzynarodowymi** np. ONZ, UE, Rada Europy
* współpraca instytucji rządowych i pozarządowych 
* regulacje międzynarodowe 
* ograniczyć prawem migracje + kontrola na granicach krajów
* poprawa warunków życia w państwie z którego ludzie emigrują
* budowa muru jak USA za czasów Donalda Trumpa
* edukacja migrantów i rodowitych obywateli aby polepszyć integrację 
* pomoc finansowa migrantom (godziwe warunki do życia np. edukacja)
* pomoc urzędów (np. praca dla migrantów, nauka nowego jeżyka dla migrantów)
* zakończenie wojen w krajach z, których emigrują ludzie 
* zakończenie głodu w państwach, które mają słabe warunki bytowe i zarobkowe (może redystrybucja żywności by coś pomogła)
* odbudować zniszczone miasta po wojnach




Wykład 2 - artykuł 2 - Migracje i migranci we współczesnym świecie

[Bezpieczeństwo ekologiczne](Wyk%C5%82ad%201%20-%20artuku%C5%82%201.md#bezpieczenstwo-zagrozenie-ekologiczne-wyzwanie) jest elementem bezpieczeństwa międzynarodowego, który zapewnia ochronę żywotnych interesów społeczeństwa ludzkiego, środowiska naturalnego i stanów rzeczywistych lub potencjalnych zagrożeń stwarzanych przez sztuczne lub naturalne środowisko.

W jego skład bezpieczeństwa narodowego -> ekologicznego wchodzi [brak wody pitnej jako zagrożenie dla bezpieczeństwa ekologicznego i polityki żywnościowej](Wyk%C5%82ad%203%20-%20artyku%C5%82%203%20-%20Brak%20wody%20pitnej%20jako%20zagro%C5%BCenie%20dla%20bezpiecze%C5%84stwa%20ekologicznego%20i%20polityki%20%C5%BCywno%C5%9Bciowej.md) 

# Brak wody pitnej

**Problem dostępu do wody jest niezwykle istotny z powodów:**

* Woda jest jednym z czynników produkcji w wielu przemysłach i jest wymagana aby życie przetrwało. 
* 1/8 mieszkańców Ziemi cierpi z powodu braku wody pitnej 
* 1/8 mieszkańców Ziemi cierpi z powodu chorób wywołanych spożywaniem zanieczyszczonej wody
* 2,6 mld osób żyje w złych warunkach sanitarnych (Brak wody)
* brak wody i słabe warunki sanitarne oznaczają śmierć - głównie mieszkańcy Afryki i Azji
* codziennie umiera około 2 000 dzieci poniżej 5 roku życia z powodu zatrucia (złe warunki sanitarne + woda)
* zapotrzebowanie na wodę rośnie (więcej ludzi większe zagregowane potrzeby, jest także czynnikiem produkcji)
* 80% wody pochłania rolnictwo
* tylko 1% całej wody słodkiej na ziemi jest możliwa do wykorzystania 
* ocieplenie klimatu powoduje brak wody pitnej
* degradacja zbiorników wodnych
* poziomy wód podziemnych się obniżają 
* lodowce z wodą pitna topnieją
* skażenie wody pitnej 

**Co może spowodować brak wody pitnej**

* naciski polityczne
* zwiększenie cen żywności
* migracje
* konflikty różnego rodzaju i o różnej skali (państwowe, lokalne)
* szantaże i terroryzm 
* spowolnienie wzrostu gospodarczego lub jego zanik czy nawet kurczenie się gospodarki
* zmniejszenie jakości życia społeczeństwa

**Rozwiązania**

* poprawa jakości wód słodkich (oczyszczanie)
* przepisy regulacyjne np. ramowa dyrektywa wodna, oczyszczania ścieków komunalnych i wody pitnej
* Współpraca państw i instytucji międzynarodowych
* Inicjatywy podobne do niebieskiej gospodarki, niebieskiego wzrostu i [Europejski Zielony ład](https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_pl)
* zwiększenie rentowności przemysłu odnawialnych surowców np. dotacje itp.
* edukacja ludzi na temat braku wody aby ograniczyć jej marnowanie
* kampanie mające na celu zmniejszenie zużycie wody
* współpraca wszystkich społeczeństw, rządów i instytucji




Wykład 3 - artykuł 3 - Brak wody pitnej jako zagrożenie dla bezpieczeństwa ekologicznego i polityki żywnościowej

* 925 milionów osób zagrożone jest niedożywieniem.
* rocznie stratom ulega 1.3 mln ton żywności, która mogłaby zostać spożyta
* w Unii marnuje się około 179 kg na osobę 
* 79 milionów osób żyje poniżej progu ubóstwa
* zaprzestanie marnowania żywności i  redystrybucja zaspokoiło by głód około 47.4 mln osób
* należy rozpatrywać ten problem jako globalny

**Przyczyny ogólne**

* ubytki naturalne (susze, złe warunki przechowywania)
* straty (produkcja rolnicza, zbiory, przetwórstwo, transport, magazynowanie)
* marnotrawco jedzenia
* wyrzucanie jedzenie bliskie końca terminu przydatności
* niewłaściwe praktyki
* brak poszanowania żywności
* nadprodukcja
* brak zaawansowanych technik rolnych
* niedostatecznie rozwinięta infrastruktura transportu 
* nieodpowiednie przechowywanie
* fałszowanie autentyczności żywności 
* fałszowanie dat na żywności 
* nieodpowiednie kampanie marketingowe żywności (np. błędne określenie grupy docelowej produktu)
* masowa utylizacja żywności
* brak wiedzy na temat instytucji odbierających niepotrzebną  żywność np. Federacja Polskich Banków żywności)

**Przyczyny po stronie konsumenta**

* wyrzucanie żywności o zbliżającym się ku końcowi bądź przekroczonym terminie przydatności do spożycia (terminy często są nieprawdziwe)
* niska jakość wielu produktów
* niedostateczne programy edukacyjne
* nieświadomość konsumentów odnośnie skali problemu marnotrawstwa żywności
* nieracjonalne zakupy
* brak wiedzy o właściwym sposobie przechowywania produktów spożywczych
* nieodpowiednie porcjowanie żywności podczas przygotowywania posiłków (zbyt duże porcje)
* nieracjonalne przyrządzanie posiłków
* łatwy dostęp do produktów spożywczych

**Skutki**

* społeczne
* ekonomiczne
* ekologiczne
* nadkonsumpcja
* utylizacja żywności powoduje zanieczyszczenie środowiska, wpływ na ocieplenie klimatu i straty wody

**Rozwiązania**

* wspólne inicjatywy zmniejszające marnotrawstwo żywności na poziomie krajowym, europejskim i światowym
* uświadamianie ludności
* poszerzanie wiedzy na temat marnowania żywności i wpływu na środowisko
* redystrybucja żywności 
* zrównoważona konsumpcja - Zrównoważona konsumpcja wpływa na wzrost dobrobytu oraz równość społeczną, równocześnie zmniejszając zużycia zasobów naturalnych
* inicjatywy podobne do FAO (oszczędzaj żywność)
* redukcja odpadów żywności
* programy międzynarodowe 
* przekazywanie żywności na cele charytatywne
* ograniczenie konsumpcji




Wykład 4 - Marnowanie żywności na świecie - przyczyny i skutki

Przyczyny

* fanatyzm islamski

Atak na WTC spowodował **skutki** uboczne:

* zagrożenie bezpieczeństwa nierodowitych mieszkańców ameryki
* zamknięcia muzumańskich szkół
* rozwój kultury odmiennych kultur jak 
* zablokowanie obyczajów mniejszości narodowych
* olbrzymie straty materialny
  * koszty towarzystw ubezpieczeniowych
  * koszty reasekuracyjne
  * koszty linii lotniczych
  * spadek obrotów branży turystycznej (zmniejszenie pobytu na loty samolotem)
  * zniszczenie World trade Center 
  * destabilizacja systemu finansowego (ratowanie sytuacji)
* podwyższenie stawek ubezpieczeniowych
* spadek cen biletów lotniczych
* upadłość firm lotniczych
* spadek cen produktów luksusowych
* śmierć pasażerów
* śmierć strażaków ratujących ludzi w budynkach 
* śmierć innych służb na rzecz pomocy ofiarom ataku
* wojna z Irakiem
* wojna z Afganistanem - podbicie Afganistanu przez USA 
* Osamy bin Ladena
* rozwój służba w CIA & FBI w USA
* rozwój wojska w USA w tym przeciwdziałanie terroryzmowi 
* rozwój bezpieczeństwa na lotniskach (zaostrzenie kontroli)
* rozwój bezpieczeństwa w sektorze publicznym
* zaostrzenie kontroli na granicach
* pogwałcenie praw człowieka, prywatności obywateli i wolności.
* reforma służb specjalnych

**Rozwiązania**:

* współpraca międzynarodowa
  * rozwiązywanie napięć i konfliktów miedzy-narodowych
  * szybkie rozwiązywanie  problemów




Wykład 5 - Terroryzm i atak na WTC

### Osłabianie się Europy

Powody:

* Kryzys finansowo-gospodarczy
* Wspólna waluta
* Uchodźcy 
* Ataki terrorystyczne
* Brexit (Odejście Wielkiej Brytanii  UE)
* Kryzys polityczny i Gospodarczy

**Rozwiązanie**

* Nowy przywódca, lider z wizją, który by poprowadził Europę w dobrą stronę
* Zmiana systemu politycznego, jego modernizacja
* według Fishera aby Europa zachowała integralność potrzebuje również iść w kierunku pro społecznej lekko socjalistycznej Europy i odchodzić od neoliberalizmu
* zmienić politykę oszczędności
* zwiększyć skalę inwestycji w państwach rozwijających się, słabo rozwiniętych i będących w kryzysie
* zwiększenie demokracji w Unii Europejskiej 


Wyzwania XXI wieku Notatki

Osłabianie się Europy